Anasayfa » Video Öğretim » YENİ 9. SINIF KİMYA DERSİ MÜFREDATI ( 2013-2014 )

YENİ 9. SINIF KİMYA DERSİ MÜFREDATI ( 2013-2014 )

YENİ  9. SINIF KİMYA DERSİ MÜFREDATI       ( 2013-2014 ) 

9.SINIF ÜNİTELER VE DETAYLARI

9.SINIF

ÜNİTE ADI HAFTADA 2 DERS   SAATİ SÜRE  ( DERS SAATİ )

YÜZDELİK DİLİM

1.Ü.

Kimya Bilimi

14

19

2.Ü.

Atom ve Periyodik   Sistem

20

28

3.Ü.

Kimyasal Türler   Arası Etkileşimler

18

25

4.Ü.

Maddenin Hâlleri

20

28

TOPLAM

 

72

100

 

 

 

 

 

 

 

 

Ü.1. ÜNİTE KİMYA BİLİMİ    ( SÜRE 14 DERS SAATİ )

KONULAR

1. Kimya nedir?

2. Kimya ne işe yarar?

3. Kimyanın sembolik dili ( Element-sembol Bileşik-formül )

4. Güvenliğimiz ve Kimya

KAVRAMLAR TERİMLER:

• Simya

• Kimya

• Madde

• Element

• Bileşik

• Sembol

• Formül

• Laboratuvarda güvenlik

Ortaöğretim Kimya Dersi Öğretim Programı

Kazanımlar ve Açıklamalar

 

9.1.1. İnsanların antik çağlarda maddeye bakış açıları ile modern zamanlarda maddeye bakış

açılarını karşılaştırır.

 

a. Madde hakkındaki ilk deneyimlerin sınama yanılma yoluyla edinildiği vurgulanır.

b. Kimyanın gelişimi işlenirken bilimsel gelişim, sebep-sonuç ilişkileri ile birlikte verilir.

 

9.1.2. Kimyanın ve kimyacıların başlıca uğraş alanlarını açıklar.

 

a. Başlıca kimya disiplinleri tanıtılır.

b. İlaç, gübre, petrokimya, arıtım, ahşap işleme, boya-tekstil işlemeleri kısaca tanıtılarak

kariyer bilincine ve girişimciliğe katkı sağlanır.

 

 

 

9.1.3. Kimyada kullanılan sembolik dilin tarihsel süreçteki gelişimini ve sağladığı kolaylıkları

fark eder.

 

9.1.4. Gündelik hayatta sıkça karşılaşılan elementlerin sembollerini adlarıyla eşleştirir.

 

a. En hafif 20 element olan H, He, Li, Be, B, C, N, O, F, Ne, Na, Mg, Al, Si, P, S, Cl, Ar, K, Ca yanında, Cr, Mn, Fe, Co, Ni, Cu, Zn, Br, Ag, Sn, I, Ba, Au, Hg, Pb gibi gündelik hayatta sıkça kullanılan elementlerin sembolleri tanıtılır.

 

 

9.1.5. Element ve bileşik kavramlarının örnekler kullanarak ilişkilendirir.

 

a. Yaygın kullanılan H2O, HCl, H2SO4, HNO3, CH3COOH, CaO ve NaCl gibi bileşiklerin sistematik adlandırılmasında element adlarının kullanıldığı ve kullanılmadığı durumlar irdelenir.

9.1.6. Kimyada kullanılan güvenlik amaçlı temel uyarı işaretlerini tanır.

 

a. Kimyasal maddelerin insan sağlığına ve çevreye zararlı etkileri gözden geçirilir.

b. Güvenlik işaretlerinden yanıcı, yakıcı, korozif, patlayıcı, tahriş edici, zehirli ( toksik ), radyoaktif ve çevreye zararlı anlamına gelen işaretler tanıtılır.

 

 

9.2. ÜNİTE: ATOM VE PERİYODİK SİSTEM  ( SÜRE 20 DERS SAATİ )

Bu ünitenin amacı, maddelerin makro düzeydeki özelliklerini anlamaya temel oluşturan mikro

yapıyı ana hatlarıyla ele alarak, bu yapının gözlenebilir özelliklere nasıl yansıdığını açıklamak ve söz

konusu ilişkileri ifade ederken temel olan kavramları tanıtmaktır.

Ortaöğretim Kimya Dersi Öğretim Programı

KONULAR

1. Atom kavramının gelişimi     ( Kimyanın temel yasaları  - Atom altı tanecikler )

2. Bohr atom modeli

3. Periyodik sistem       ( Periyodik özellikler )

 

Kavramlar / Terimler

• Atom

• Model

• Teori

• Yasa

• Elektron

• Proton

• Nötron

• Absorbsiyon/Emisyon

• Periyodik sistem

• Grup

• Periyot

• Metal

• Ametal

• Yarı metal

• Atom yarıçapı

• İyonlaşma enerjisi

• Elektron ilgisi

• Elektronegatiflik

 

 

Kazanımlar ve Açıklamalar

Bu üniteyi tamamlayan öğrenciler;

 

9.2.1. Atomun yekpare/bölünmez olmadığına işaret eden bulguları değerlendirir.

 

a. Kimyasal değişimlerle ilgili temel kanunlar atomun varlığı (Dalton atom teorisi) ile ilişkilendirilir.

b. Sürtünme ile elektriklenme ve elektroliz olayı atomun bölünebilirliği ile ilişkilendirilir.

 

9.2.2. Atom altı taneciklerin temel özelliklerini karşılaştırır.

 

a. Elektron, proton ve nötronun yükleri ve kütleleri karşılaştırılır.

b. Atom numarası, kütle numarası ve izotop kavramları tanıtılır.

 

9.2.3. Atom spektrumları ile atomun yapısı arasında ilişki kurar.

 

a. Thomson ve Rutherford atom modelleri ile bu modellerin geçerli olduğu dönemde bilinenler

ilişkilendirilir.

 

b. Bohr atom modeli atomların absorpladığı/yaydığı ışınlar (hesaplamalara girilmeden sadece ışın absorplama/yayma) ile ilişkilendirilir.

c. Bohr atom modelinin sınırlılıkları belirtilerek modern atom teorisinin (bulut modelinin)

önemi belirtilir.

 

9.2.4. Bilimsel bilgi birikimine paralel olarak atomla ilgili kavram, model ve teorilerin değişimini/

gelişimini irdeler.

 

a. Atom modellerinin gelişimi bilimsel bilgi akış seyriyle ilişkilendirilir; teori ile model arasında

ayrım yapılır.

 

9.2.5. Elementlerin periyodik sistemdeki yerleşim esaslarını tarihsel süreçteki gelişmeler ekseninde açıklar.

 

a. Periyodik sistem üzerine ilk çalışmalar belirtilerek, Mendeleyev’in ilk periyodik sisteminin

oluşum mantığı verilir.

 

b. Modern periyodik sistemde gruplar ve periyotlar açıklanır.

c. Atomların katman-elektron dizilimleriyle periyodik sistemdeki yerleri arasında ilişki kurulur

(en hafif 20 element esastır).

 

 

9.2.6. Elementleri periyodik sistemdeki yerlerine göre sınıflandırır.

 

a. Elementler; metaller, ametaller, yarı-metaller ve asal gazlar olarak sınıflandırılır.

 

9.2.7. Periyodik özelliklerin değişme eğilimlerini irdeler.

 

a. Periyodik özelliklerden metallik-ametallik, atom yarıçapı, iyonlaşma enerjisi, elektron

ilgisi ve elektronegatiflik tanımlanır; bunların nasıl ölçüldüğü konusuna girilmez.

b. Periyodik özelliklerin değişim seyri açıklanır.

 

 

9.3. ÜNİTE: KİMYASAL TÜRLER ARASI ETKİLEŞİMLER       ( SÜRE 14 DERS SAATİ )

Bu ünitenin amacı, maddelerin gözlemlenebilir özelliklerini ve maddelerin değişimlerini, maddeleri oluşturan yapısal türler arasındaki etkileşimlerin gücü veya kopması-oluşması temelinde açıklayarak, kimyasal tepkimelerin kısa yoldan gösterimleri olan denklemlere bir giriş yapmaktır.

 

KONULAR

1. Kimyasal tür nedir?

2. Kimyasal türler arası etkileşimlerin sınıflandırılması

3. Güçlü etkileşimler      ( İyonik bağ – Kovalent bağ – Metalik bağ )

4. Zayıf etkileşimler      ( Van der Waals etkileşimleri – Hidrojen bağı )

5. Fiziksel ve kimyasal değişimler ( Tepkime denklemleri )

 

Kavramlar / Terimler

• Molekül

• İyon

• Kimyasal bağ

• Değerlik elektronu

• İyonik bağ

• Kovalent bağ

• Polar kovalent bağ

• Apolar kovalent bağ

• Metalik bağ

• Moleküller arası etkileşim

 

Kazanımlar ve Açıklamalar

Bu üniteyi tamamlayan öğrenciler;

 

9.3.1. Kimyasal türleri birbirinden ayırt eder; onları bir arada tutan kuvvetleri sorgular.

 

9.3.2. Kimyasal türler arasındaki etkileşimleri bağlanan türler ve etkileşimin gücü temelinde

sınıflandırır.

 

a. Bağlanan türler arası sınıflandırma atomlar arası, moleküller arası vb. şeklinde yapılır; bu

sınıflandırmanın getirdiği güçlüklere değinilir.

b. Bağın sağlamlığı esasına göre sınıflandırmada güçlü etkileşimler ve zayıf etkileşimler

ana başlıkları kullanılır.

c. Güçlü etkileşimlere örnek olarak iyonik, kovalent ve metalik bağ, zayıf etkileşimlere örnek

olarak ise moleküller arası etkileşimler (hidrojen bağı, van der Waals bağları) verilir.

 

 

9.3.3. İyonik bağın oluşumunu atomlar arası elektron alış verişi ile ilişkilendirir.

 

a. İyon ve iyonik bağ oluşumu işlenirken örnekler periyodik sistemde ilk 20 element arasından seçilir.

b. Nötral atomların ve iyonlarının Lewis sembolleri verilir.

c. İyonik bileşiklerin yapısal birimleri ile molekül kavramını öğrencilerin karıştırmamasına dikkat edilir (Örneğin; oda sıcaklığında NaCl örgü yapılıdır, molekül değildir).

 

9.3.4. Kovalent bağın oluşumunu atomlar arası elektron ortaklaşması ile ilişkilendirir.

 

a. Kovalent bağlar sınıflandırılırken polar ve apolar kovalent bağlar verilir; koordine kovalent bağa girilmez.

 

b. Basit moleküllerin ( H2, Cl2, O2, N2, HCl, H2O, NH3, CO, CO2 ) Lewis elektron nokta formülleri verilir.

 

9.3.5. Metal atomlarını bir arada tutan kuvvetleri metalik bağ olarak tanımlar.

 

a. Metalik bağ elektron denizi modeli kullanılarak açıklanır.

 

9.3.6. Kimyasal türler arasındaki zayıf etkileşimlere örnekler verir.

 

a. Zayıf ve güçlü etkileşimler mol başına bağ enerjisi esasına göre ayırt edilir.

 

b. Dipol-dipol etkileşimleri, iyon-dipol etkileşimleri ve London kuvvetlerinin genel sağlamlık sırası işlenir.

 

c. Dipol-indüklenmiş dipol ve iyon-indüklenmiş dipol etkileşimlerine girilmez.

 

 

9.3.7. Hidrojen bağları ile maddelerin fiziksel özellikleri arasında ilişki kurar.

 

a. Hidrojen bağının temeli verilir.

 

b. Uygun bileşik serilerinde kaynama noktası değişimleri hidrojen bağları ve diğer etkileşimler kullanılarak açıklanır.

 

9.3.8. Fiziksel ve kimyasal değişimi kopan ve oluşan bağlar temelinde ayırt eder.

 

9.3.9. Kimyasal değişimlere eşlik eden tepkime denklemlerini kimyanın sembolik dilini kullanarak ifade eder.

a. Bazı temel tepkime denklemleri (basit yanma, yaygın asit-baz, çözünme-çökelme) hem yazı hem de sembolik dille yazılır.

b. Tepkime denklemleri kütlenin korunumu yasasıyla ilişkilendirilir.

 

 

9.4. ÜNİTE: MADDENİN HÂLLERİ  ( SÜRE 20 DERS SAATİ )

Bu ünitenin amacı, gazları nitelemek için gerekli büyüklükler ve gaz davranışını açıklamada

kullanılan kinetik teorinin temel varsayımlarını kullanarak gaz kanunlarını kavratmak ve gazların basınç, sıcaklık, hacim, miktar özellikleri arasında ilişki kurmak; ayrıca, sıvıların ve katıların gözlenebilir özellikleri ile bu maddelerdeki yapısal türlerin istiflenme ve bağlanma tarzlarını ilişkilendirmektir.

 

KONULAR

1. Maddenin fiziksel hâlleri

2. Gazlar    ( Gaz yasaları      Kinetik teori Atmosfer ve biz )

3. Sıvılar    ( Yüzey gerilimi    Viskozite    Buharlaşma, kaynama ve yoğuşma )

4. Katılar   ( Erime, donma ve süblimleşme/geri-süblimleşme    Katı türleri )

 

Kavramlar / Terimler

• Kinetik Teori

• İdeal gaz

• Basınç

• Hacim

• Mutlak sıcaklık

• Mol

• Avogadro sayısı

• Genleşme

• Yüzey gerilimi

• Kılcallık

• Akışkanlık

• Viskozite

• Buharlaşma/yoğuşma

• Buhar basıncı

• Nem/bağıl nem

• Kaynama

• Erime/donma

• Süblimleşme/geri-süblimleşme

• Kristal

• Amorf

 

 

 

 

 

 

 

Kazanımlar ve Açıklamalar

Bu üniteyi tamamlayan öğrenciler;

 

9.4.1. Maddenin farklı hâllerde olmasının canlı hayat, endüstri ve çevre için önemini fark eder.

 

a. Örneğin suyun (katı, sıvı, gaz) doğadaki döngüsü ve farklı hâllerinin farklı işlevler sağladığı irdelenir.

 

b. LPG (sıvılaştırılmış petrol gazı), deodorantlardaki itici gazlar, LNG (sıvılaştırılmış doğal

gaz), soğutucularda kullanılan gazlar üzerinden hâl değişimlerinin önemi vurgulanır.

 

c. Havadan azot ve oksijen eldesi işlenir.

 

9.4.2. Gazların basınç, sıcaklık, hacim ve miktar özelliklerini birimleriyle açıklar.

 

a. Gaz basıncı molekül hareketleriyle ilişkilendirilerek basınç birimleri (atm, mmHg, bar) ve bu birimler arası dönüşümler verilir.

 

b. Hacim birimi olarak litre (L) verilir.

 

c. Mol kavramı Avogadro sayısıyla ilişkilendirilerek tanımlanır.

 

9.4.3. Gazların davranışını açıklamada gaz yasalarını ve kinetik teoriyi kullanır.

 

a. Gaz yasalarının (davranışlarının) olgusal içerikli genellemeler olduğunu, gazların nasıl

davrandığına yönelik açıklamaların ise teori olduğu vurgulanır.

 

b. Basınç-hacim ve sıcaklık-hacim, basınç-sıcaklık ilişkilerini gösteren grafik okuma etkinlikleri

yaptırılır.

 

c. Sıcaklık-hacim grafiği kullanılarak mutlak sıcaklık ve Kelvin eşeli verilir.

 

ç. Gazların sıkışma/genleşme süreci günlük hayattaki olaylar üzerinden sorgulanarak gerçek

gaz-ideal gaz ayrımına dikkat çekilir (gerçek gazlara girilmez).

 

9.4.4. Bir gaz karışımı olan atmosferin, canlılar için taşıdığı hayati önemin farkına vararak atmosferi kirleticilerden koruma bilinci edinir.

 

9.4.5. Sıvıların kılcallık etkisini ve sıvıların damla oluşturma eğilimini yüzey gerilimi kavramı

üzerinden açıklar.

 

a. Ağaç/bitki gövdelerine suyun taşınması, civanın ıslatmazlığı örnekleri ile işlenir.

 

9.4.6. Farklı sıvıların viskozitelerini sıcaklık ile ilişkilendirir.

 

a. Su, gliserin, zeytinyağı, bal, reçel, pekmez gibi farklı sıvıların viskoziteleri karşılaştırılır.

 

b. Viskozitenin sıcaklık ile değişimine gündelik hayattan örnekler verilir.

 

9.4.7. Sıvıların yüzey gerilimi, viskozite, buhar basıncını moleküller arası etkileşim ile ilişkilendirir.

 

 

9.4.8. Kapalı kaplarda gerçekleşen buharlaşma-yoğuşma süreçleri üzerinden denge buhar basıncı kavramını açıklar.

 

a. Kaynama olayının dış basınca ( sıvının üzerindeki basınç )/coğrafi irtifaya bağlı bir olay olduğu vurgulanır; düşük/yüksek basınç altında kaynatma/buharlaştırma işleminin endüstriyel uygulamalarına örnekler verilir.

 

b. Kaynama ile buharlaşma olayının birbirinden farklı olduğu sezdirilir; faz diyagramlarına girilmez.

 

9.4.9. Doğal olayları açıklamada sıvılar ve özellikleri ile ilgili kavramları kullanır.

 

a. Atmosferdeki su buharının varlığı nem kavramıyla ilişkilendirilir.

 

b. Meteoroloji haberlerinde verilen gerçek ve hissedilen sıcaklık kavramları bağıl nem ile ilişkilendirilir.

 

9.4.10. Hâl değişim grafiklerini yorumlar.

 

a. Hâl değişim grafikleri üzerinden erime-donma, buharlaşma-yoğuşma ve kaynama süreçleri irdelenir.

 

b. Gizli erime ve buharlaşma ısılarıyla ısınma-soğuma süreçlerine ilişkin hesaplamalara girilmez.

 

9.4.11. Katıların özelliklerini, yapılarını oluşturan türler arasındaki istiflenme şekli ve bağların

gücüyle ilişkilendirir.

 

a. Günlük hayatta sıkça karşılaşılan tuz, iyot, elmas ve çinko gibi katıların taneciklerini bir arada tutan kuvvetler irdelenir.

 

b. Kristal ve amorf maddelere örnekler verilir.

 

c. Elmas ve grafitin fiziksel özellikleri örgü yapılarıyla ilişkilendirilir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Yorum Ekle

Copyright © 2009 · Video Öğretim Blog · All Rights Reserved · Posts · Comments
Designed by Ders Takip · Powered by Ders Takip
UA-37039933-1